Diyetle ilgili en çok sorulan sorular
Diyet yaparken karşılaştığımız sorunlardan biri de, neyi ne kadar
yiyeceğimiz. Günlük almamız gereken kalori ve yağ miktarından,
karnımız açlıktan kazındığında ne yiyeceğimize ya da kalsiyum
ihtiyacımızı mutlaka sütten mi alacağımıza kadar pek çok soru
aklımızı kurcalar.
İşte, diyetle ilgili en çok sorulan sorular ve yanıtları:
1- Yumurta kolesterol açısından kötü mü?
Yumurta tüketiminde ölçülü olduğunuz sürece hayır. Yumurta,
vücudunuz için gerekli olan protein, K vitamini, riboflavin ve
selenyumu sağlamak için mükemmel bir kaynak. Yapılan araştırmalar,
yumurta sarısının 213 mg kolestrol içeriyor olmasına karşın, haftada
2 adet yumurta yemenin kandaki kolesterol düzeyi üzerinde hiçbir
olumsuz etkide bulunmadığını gösteriyor.
2- Günde kaç kalori almalıyım?
Öncelikle, dengeli bir beslenme programı uygulayarak
vücudunuzdaki her yarım kilo için 10 kalori almalısınız. Buna,
günlük aktivite durumunuza göre, 400-700 kalori daha eklemelisiniz.
Sözgelimi 65 kiloda aktif bir kadının günlük alması gerekli kalori
miktarı 2000 civarındadır ve bu kişinin, haftada bir kilo vermek
istediğinde, günlük kalori miktarından 500 kalori daha az beslenmesi
yeterlidir. Eğer siz daha kalıcı çözümler istiyorsanız, diyetiniz
boyunca günlük kalori miktarından 250 kalori indirin ve 250 kaloriyi
yaktıracak kadar da egzersiz yapın.
3- Kilo vermek isterken günlük almam gereken ortalama yağ miktarı ne
kadardır?
Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, günlük aldığınız kalori
miktarının yüzde 15'i, diyet yapıyor olun veya olmayın her iki halde
de yağlardan sağlanıyor. Bu miktar; kalp krizi, obezite ve diyabet
riskini en aza indirmek için yeterli. Sözgelimi, bin 500 kalorilik
bir diyet yapıyorsanız alabileceğiniz yağ miktarı 50 gramla sınırlı.
4- Karbonhidrat niçin egzersiz için de büyük önem taşır?
Vücudumuzda glikojen olarak depolanan karbonhidratlar, kas gücünü
arttırmada son derece önemli rol oynar. Ayrıca, aşırı olmamak
kaydıyla vücudumuzda depoladığımız yağlar da aynı etkiyi gösterir.
Kas gelişiminde önemli rol oynayan glikojeni vücudunuza tedarik
edebilmek için, egzersiz çalışmalarınız sonrası karbonhidrat içeren
yiyeceklerden yemelisiniz. Mesela 90 dakikalık bir egzersiz sonrası,
fırınlanmış patates, bir porsiyon meyve veya kepekli krakerler iyi
birer seçim.
5- Kahvede bulunan kafein kemiklerimi zayıflatır mı?
Hayır. Çok aşırı miktarda kahve içmiyorsanız böyle bir durum söz
konusu değil. Gene de kafeinin kemikleriniz üzerindeki zararlı
etkilerinden endişe duyuyorsanız, kahvenizi sütle içmeyi deneyin.
6- Yüksek tansiyon problemim yoksa tuza dikkat etmeme gerek var mı?
Tuz, şeker ve un, üç zararlı beyaz. Bu nedenle, kullanacağınız
tuz hep az olmalı.
7- Besleyici değerleri bakımından vücudum için en yararlı 5 sebze
hangisi?
İster koyu yeşil olsun isterse kırmızı, isterse portakal rengi
veya sarı, bütün sebzeler harika birer besleyici ve vücudumuzu
hastalıklara karşı dirençli hale getiriyorlar. Herbirinin ayrı
yararları olmakla birlikte, düzenli olarak alındıklarında vücudumuz
için en yararlı sebzeler şunlar: Ispanak, iyi bir folik asit
kaynağı, kansere karşı koruyucu etkisi var, A vitamini ve kalsiyum
içeriyor; havuç, mükemmel bir A vitamini kaynağı; tatlı patates, A
ve C vitaminleri içeriyor; brokoli, A ve C vitaminleri ile folik
asit içeriyor; sarımsak, kansere karşı etkili pitokimyasallar
içeriyor.
8- Hangi yiyecekler kolestrolü düşürür?
Lif bakımından zengin sebzeler, sözgelimi yulaf, fasulye ve
soyalı besinler, kolesterolü düşürüyor. Bunlar, kandaki kolesterol
miktarını dengeleyici özelliğe sahip bulunuyor. Kolesterolünüz
yüksekse, özellikle az yağ içeren bir diyet yapmalısınız. Aldığınız
yağ miktarını azaltmak için meyve ve sebze ağırlıklı öğünler
yemelisiniz ve kırmızı eti azaltmalısınız. Ayrıca süt ve süt
ürünlerinden de yağsız olanları tercih etmelisiniz.
9- Günde 8 bardak su içmek neden önemli?
Vücudumuzda oluşan en temel kimyasal reaksiyonların tümü suya
gereksinim duyar. Su; sindirimde, metabolizmanın düzenlenmesinde,
vücut ısısının ayarlanmasında, kan basıncında ve fitness
performansında direkt etkilidir.
10- Karnım açlıktan kazındığında bunu nasıl giderebilirim?
Bunu tamamen geçiremezsiniz; fakat kendinize en zararsız biçimde
üstesinden gelebilirsiniz. Bunun için, diyetisyenlerin
belirledikleri stratejilerden birini deneyebilirsiniz. Dilediğiniz
yiyecekten ufak miktarlarda yiyerek açlığınızı gidermeye çalışın.
Canınızın çektiği yiyeceklerin benzer diyet versiyonlarından
deneyin. Hala açlığınızın önüne geçemediyseniz, arkadaşlarınızla
birlikte olmayı ve açlığınızı aktivitelerle unutmayı deneyin.
11- Şeker şişmanlatır mı?
Teknik olarak yağ içermediğinden, hayır. Şeker, saf
karbonhidrattan oluşur ve biz bu ihtiyacımızı aynı şekilde ekmekten,
meyvelerden de karşılayabiliriz. Ama tabii ki şeker kalori içerir.
Bazı şekerli yiyecekler, sözgelimi kurabiyeler ve krakerler, aynı
zamanda yağ da içerir. O halde, çok fazla şekerli gıda tüketimi kısa
sürede yağ birikimleri olarak vücudumuzda yerini alacaktır.
12- En sağlıklı yağ hangisi?
Zeytinyağı kesinlikle en sağlıklı olanı. Zira, doymuş yağ oranı
düşe aynı etkiyi gösterir. Kas geük, doymamış yağ oranı yüksek
rafine bir yağ. Göğüs kanseri riskini azalıyor ve kolesterol
üzerinde kötü etkileri bulunmuyor. Margarin ve tereyağı gibi doymuş
yağlar damar tıkanıklığına sebep olur ve böylece yüksek tansiyon ve
kalp krizi riskini arttırır. Hidrojene bitkisel yağ gibi kimyasal
reaksiyonlardan geçirilmiş yağlar da kolesterol üzerinde kötü
etkilerde bulunur. Yumuşak doymamış margarinler diyet yaparken en
uygun seçim. Eğer tereyağı konusunda ısrarcıysanız, light
çeşitlerini zeytinyağı ile birlikte kullanmanızda fayda var.
13- Metabolizmayı özellikle güçlendiren yiyecekler var mı?
Hayır. Söylenildiğinin aksine, balarısı polenleri ve greyfurt da
böyle bir etkide bulunmuyor. Bazı baharatlı yiyeceklerin
metabolizmayı hızlandırdığı doğru olsa da, bunun vücut üzerindeki
etkileri oldukça zayıf. Eğer metabolizmanızı güçlendirmek
istiyorsanız, ağırlık kaldırma egzersizleri sizin için çok yararlı
olacaktır. Kaslarınızı zorlayarak kaldırdığınız her yarım kilo için
günde 35 kalori yakabilirsiniz.
14- Çok az yağ yemek mümkün mü?
Tıpkı bir araba gibi, vücudumuz da hareket etmek için yağa
gereksinim duyar. Özel olarak yağ asitleri, hücre onarımında ve
yenilemelerinde de iş görür. Et, balık, fındık gibi besinlerden
aldığımız yağlar, aynı zamanda hormonları düzenleyici ve sinir
sistemini güçlendirici etkilere sahip. Her ne kadar çoğu uzman
günlük kalori miktarının yüzde 15'inin yağdan karşılanması gerektiği
görüşünde birleşse de, yapılan son araştırmalar, yüzde 10'un da
yeterli olduğunu gösteriyor.
15- Acıktığım zaman neden çekilmez bir insan oluyorum?
Kötü gününüzde olsanız dahi, dayanılmaz olmanızın sebebi,
fizyolojik olarak açlığınızdan ileri geliyor olabilir. Vücuttaki kan
şekeri düştüğünde, otomatik olarak kanınızdaki adrenalin ve daha
birkaç hormonun işlevi de azalır ve bunun sonucu sinirlilik, kan
basıncınızın artışıyla doğru orantılı olarak gerginlik görülebilir.
Eğer sık aralıklarla azar azar yemek yemeye vakit ayıramıyorsanız,
yanınızda bir meyve veya atıştıracak krakerler taşımanızda yarar
var.
16- Hiçbir şey yemeyerek zayıflamak tehlikeli mi?
Bu tarz girişimler son derece tehlikeli sonuçlar doğurabilir.
Vücudunuz iki günden fazla aç kaldığında, karbonhidrat ve protein
gibi en temel ihtiyaçlarını kaslardan karşılamaya kalkacaktır.
Ayrıca büyük su kaybına da rastlanır. Bunun sonucu olarak da baş
ağrısı, baş dönmesi, sıkıntı gibi olumsuz belirtiler görülebilir. Aç
kalınan süre arttıkça, oluşması muhtemel tehlikeler de daha ciddi
boyutlar kazanacaktır.
17- Baharatlı yiyecekler ülser yapar mı?
Yapılan araştırmalar, peptik ülserin gerçek sebebinin mideye
yerleşen bir bakteri olduğunu gösteriyor. Günümüzde ülser
tedavisinde diyet yanında bu bakteriyi etkisiz hale getiren ilaçlar
da kullanılıyor.
18- Izgaranın kansere yol açtığı doğru mu?
Direkt olarak hayır; ama kanser riskini arttırdığı doğru. Biftek,
tavuk gibi et yağları kömür üzerine düştüğünde çıkan dumanın
kanserojen etkileri olduğu biliniyor. Yapılan çalışmalar, mangaldan
önce etleri marine etmenin bu tehlikeyi azalttığını gösteriyor.
Diğer bir sağlıklı yöntem de etleri önce mikro dalgada pişirip en
son mangalda çevirerek servise sunmak.
19- Gece yatmadan önce bir şeyler atıştırmak zararlı mı?
Gece yarısı yediklerinizi sindirmeniz iyice zorlaşır. Hele bir de
yedikleriniz abur cubursa. Yatmadan önce bir şeyler atıştırmak
istiyorsanız meyve veya bir kase yoğurt yemenizi ya da bir bardak
süt içmenizi öneriyoruz.
|