Gözdeki sinsi hastalýk glokom ANKARA - Göz Hastalýklarý Uzmaný Prof. Dr. Nuray Akyol, 6 Mart Dünya Glokom Günü nedeniyle yaptýðý açýklamada, görme sinirinin göz içinde kalan bölümünün ilerleyici hasarýyla oluþan bir hastalýk olan glokoma karþý dikkatli olunmasý gerektiðini belirtti. Bu tür hastalýklarýn çoðunun belirgin bir þikayet oluþturmadan yavaþ yavaþ ilerlediðini ve tedavi edilmezse körlükle sonuçlanabilecek görme azlýðýna neden olabildiðini anlatan Akyol, þunlarý kaydetti: “Gözü bir futbol topu gibi düþünecek olursak, göz içi basýncý, topu þiþkin tutan basýnç gibidir. Gözün normal þeklini ve fonksiyonlarýný sürdürebilmesi için bu basýnç gereklidir. Göz içi basýncýný oluþturan, kapalý bir kutu olan göze giren ve çýkan sývýlar arasýndaki dengedir. Göz içi basýncý yüksekliði glokom için bir risk faktörüdür. Ama her yüksek basýnçlý hasta glokom deðildir. Göz içi basýncýnýn yüksek olmasýyla beraber, yýllar içinde bu basýncýn artmasý veya gün içinde büyük deðiþiklikler göstermesi glokom lehine deðerlendirilir. Glokoma baðlý görme azlýðý pek çok göz hastalýðýnýn aksine tam olarak tedavi edilemez. Örneðin katarakttaki gibi ameliyatla düzelmez. Önlenebilir bir göz hastalýðý olan glokom tanýsýnýn henüz görme kaybý geliþmeden konulmasý gereklidir.” GLOKOM TÝPLERÝ Glokomun birçok tipi bulunduðunu ve sanýldýðý gibi yalnýzca bir yaþlýlýk hastalýðý olmadýðýný vurgulayan Akyol, “konjenital glokom” gruplarýnýn doðuþta veya hayatýn ilk yýllarýnda; “jüvenil glokom”un geç çocukluk ve gençlik yýllarýnda, baþka bir göz hastalýðýna baðlý ikincil olarak geliþen glokomlarýn ise her yaþta görülebildiðini söyledi. Glokomlarýn büyük bölümünün eriþkin hastalýðý olduðunu, 40 yaþ üstünde görüldüðünü ve yaþ ilerledikçe sýklýðýnýn arttýðýný belirten Akyol, bu grubun “Birincil glokomlar” olarak adlandýrýldýðýný kaydetti. Bu hastalarýn yüzde 90’dan fazlasýnda görülen ve “Primer açýk açýlý glokom” olarak adlandýrýlan göz rahatsýzlýðýnda, yavaþ ve sinsi seyreden bir görme siniri harabiyeti sonrasý hastaya ani gibi gelen bir görme azlýðý geliþtiðini anlatan Akyol, “Bu, aslýnda görmenin azaldýðý glokomun son dönemidir ve görme siniri liflerinin 4’te 3’ünün harabiyetinden sonra görülür. Yani hasta görmesinde deðiþiklik fark ettiðinde, hastalýk baþlangýç ve orta seviyedeki dönemlerini geçirmiþ, son dönemine girmiþtir” dedi. Bu gruptaki hastalarýn 3 veya 4’te birinde göz içi basýncýnýn normal sýnýrlarda olduðunu ifade eden Akyol, “Primer dar açýlý glokomlar ise yüksek göz içi basýnçlarý yüzünden genellikle hastada göz ve baþ aðrýlarý oluþturur. Dolasýyla da daha erken taný konulabilir” dedi. RÝSK FAKTÖRLERÝ Akyol, primer açýk açýlý glokom için en önemli risk faktörlerinin yaþ, yüksek göz içi basýncý ve genetik yatkýnlýk olduðunu, bunlarýn dýþýnda ýrk, myopi varlýðý ve migren gibi risk faktörleri de bulunduðunu bildirdi. TANI Yaygýn inanýþýn tersine, glokom tanýsýnýn yalnýzca göz içi basýncýnýn ölçülmesiyle konmadýðýný kaydeden Akyol, “Hatta göz içi basýncý ölçümü taný araçlarýndan biri de deðildir. Glokom tanýsý görme sinirinin yapýsal ve fonksiyonel deðerlendirmesiyle konur” dedi. Yapýsal deðerlendirmenin retina tomografisi ve optik sinir baþý topografisiyle yapýldýðýný anlatan Akyol, görme alaný muayenesiyle de deðerlendirmeye ihtiyaç bulunduðunu anlattý. TEDAVÝ Glokomun tedavi edilebilir bir hastalýk olmadýðýnýn altýný çizen Akyol, “Glokom tedavisi, yüksek göz içi basýncýnýn tedavi edilmesidir. Böylece hasar yavaþlatýlmýþ veya durdurulmuþ olur. Ama hasarýn telafisi mümkün deðildir” dedi. Akyol, hastalýðýn baþlýca tedavi yöntemlerinin ilaç kullanýmý, lazer uygulamalarý ve cerrahi müdahale olduðunu bildirdi. “Geç kalmamak için genç yaþlardan itibaren göz tansiyonu ölçtürülmelidir” uyarýsýnda bulunan Akyol, “Normal” ya da “düþük” sözcüðüyle yetinilmemesi gereðine iþaret etti. Akyol, 40 yaþ üstünde ve ailede glokomlu biri varsa bunun daha da önemli olduðunu vurgulayarak, “Göz içi basýncý, risk oluþturacak düzeydeyse veya klinik olarak glokom lehine bulgular saptandýysa, doktorunuz sizi uyaracak ve görme sinirinizle ilgili bazý testler yaparak gerekli önerilerde bulunacaktýr” dedi.
Goz agrisi Göz aðrýsý Göz aðrýsýnýn nedenleri çeþitlidir. Az ýþýkta çalýþmak sonucu gözlerin yorulmasý, gözdeki herhangi bir kýsmýn iltihaplanmýþ olmasý, göze yabancý bir cisim kaçmýþ olmasý, sinüzit, yarým baþaðrýsý, grip, nezle ve ateþli hastalýklar göz aðrýsýna neden olabilir. Önce hastalýðýn nedenini tespit etmek gerekir.
Göz virüsü salgýnýna dikkat ! Ýþte çok bulaþýcý ve tehlikeli olan göz virüsünden korunmak için yapmanýz gerekenler.. “Adenovirüs” adý verilen çok bulaþýcý bir virüsün göz korneasýna zarar verdiði, havuz ve kaplýca sularý, göz polikliniklerindeki cihazlar ve yetkisiz optik maðazalarýnda gözden göze denenen kontakt lenslerin salgýný tetiklediði bildirildi Çukurova Üniversitesi Týp Fakültesi Göz Hastalýklarý Ana Bilim Dalý Öðretim Üyesi Prof. Dr. Reha Ersöz, “gözyaþýyla insandan insana kolaylýkla bulaþabilen ve “Adenovirüs” adý verilen çok bulaþýcý bir virüsün, son aylarda sýkça görülmeye baþlandýðýný ve salgýn hale geldiðini belirtti. Yaz sezonuna girilmesiyle birlikte göz hastalýklarýnda da artýþ olduðuna dikkati çeken Ersöz, “Son aylarda polikliniklerimizde yaygýn olarak “Adenovirüs” adý verilen çok bulaþýcý bir virüsün konjonktiva ve korneada yarattýðý enfeksiyonu görüyoruz. Bu virüs, gözyaþý ile insandan insana kolaylýkla bulaþýyor. Göz polikliniklerindeki cihazlar yoluyla da hastalara bulaþabiliyor” dedi. Ersöz, son günlerde hastane polikliniklerinin göz hastalýðý þikayetleriyle gelenlerle dolduðunu, salgýn nedeniyle geçici süreyle kapatýlan hastane polikliniklerinin de bulunduðunu belirtti. Virüsün, kaplýca ve havuz sularýyla bulaþma riskinin yüksek olduðunu belirten Ersöz, “Bu virüs, göze bulaþtýktan ortalama bir hafta sonra gözlerde çapaklanma, kýzarýklýk, þiþme, batma gibi belirti ve bulgular gösterir. Ýki gözde de olma riski yüksektir. Ýyileþme süresi birkaç haftaya kadar uzayabilir” diye konuþtu. Virüsün salgýn hale gelmesindeki bir baþka önemli etkenin de hastane polikliniklerindeki cihazlar olduðunu vurgulayan Ersöz, bu nedenle cihazlarýn dezenfekte edilmesinin büyük önem taþýdýðýna dikkati çekti. “Kontakt lensler” Ersöz, gençler arasýnda yaygýn olarak kullanýlan renkli lensler ile gözlüðün aðýrlýðýndan kurtulmak için tercih edilen numaralý kontakt lenslerin virüs salgýnýný tetikleyen en önemli faktörlerden biri olduðunu savunarak, þu uyarýlarda bulundu: “Tüm yasa ve yönetmeliklere raðmen yetkisiz optik maðazalarý lens satmaya devam ediyor. Optik maðazalarýnda lensler onlarca, hatta yüzlerce kiþi tarafýndan deneniyor. Yasalar, optik maðazalarýna sadece reçete ile lens satma yetkisi vermiþtir. Bu maðazalarda lens denemelerinin yapýlmasýný kesin olarak yasaklamýþtýr ve maðazanýn kapatýlmasýyla sonuçlanýr. Her þeyden önce, göz yapýlarý ve hijyenik alýþkanlýklarý nedeniyle lens kullanmaya uygun olmayan kiþiler vardýr. Örneðin, alerji ya da gözyaþý problemi olanlar, ya da tozlu ortamlarda yaþayanlar sorunlarla karþýlaþýrlar. Kontakt lenslere ticari bir meta olarak bakýlamaz. Hangi lensin size uygun olduðuna karar vermesi için mutlaka göz hekiminize gidiniz ve kontakt lenslerinizi reçete karþýlýðýnda alýnýz.”
Akþýnlýk (Albinizm) Vücutta normal olarak bulunan melanin adlý boya maddesinin doðuþtan yokluðu (albinizm). Beyaz farelerde ve beyaz tavþanlarda renksizlik, bu eksiklikten ileri gelir. Ayný duruma, insanlarda da rastlanýr. Bu eksikliðin derecesine göre insanlarda ya bir dereceye kadar sarýya çalan bir saç rengi dikkati çeker, ya da deride, saçta ve hatta gözlerde renk bulunmaz. Bazý araþtýrýcýlar akþýnlýkla zeka geriliði arasýnda bir ilintinin bulunduðunu ileri sürmüþlerse de bu iddia doðrulanamamýþtýr. Akþýnlýðýn en belirli özelliði genç bir kimsede saçlarýn bembeyaz olmasýdýr. Deride de boya maddesinin yokluðu, deri altýndaki damarlarýn çok rahat seçilebilmesini saðlar. Göz rengi genellikle açýk gridir. Böyle kimselere akþýn (albinos) denir. Gözün iris ve koroid tabakalarýnda boya maddesinin bulunmamasý görme bozukluklarýna yol açar. Akþýnlar göz uyumunu kolayca yapamaz ve parlak ýþýktan çok rahatsýz olurlar (fotofobi). Bu kimselerin göz merceklerinde miyopluða ve astigmatlýða yol açan bozukluklara sýk rastlanýr. Akþýnlýðýn gerçek nedeni bilinmemektedir. Ancak, melanin yapýmý için gerekli enzimlerden birinin yokluðundan ileri geldiði sanýlmaktadýr. Bu özellik kuþaktan kuþaða geçer. Akþýnlarýn genel nüfusa oraný yaklaþýk olarak 20,000'de 1'dir. Akþýnlýk kesinlikle giderilemez. Fakat, koyulaþarak göze gelen ýþýðýn yoðunluðunu azaltan camlý gözlüklerin kullanýlmasý, vücudun fazla güneþ ýþýðýndan korunmasý rahat etmelerine yol açar.
Katarakt Hakkýnda Bilinmesi Gerekenler Katarakt Hakkýnda Bilinmesi Gerekenler Kataraktýn olgunlaþmasý, kalýnlaþmasý için beklenilmesi gerektiði inancý günümüzde artýk geçerli deðildir. Zamanýnda müdahale edilmezse göz tansiyonuna sebep olur ve geri dönülmez körlüðe kadar götürür. Ýlaçla tedavisi yoktur. Tek tedavi þekli, deðiþik mikrocerrahi yöntemleri ile yapýlan müdahalelerdir. Göz içinde, uzak ve yakýn net görmemizi saðlayan ince kenarlý saydam bir mercek (lens) mevcuttur. Gözün bu doðal merceðinin çeþitli nedenlerle saydamlýðýný kaybederek bulanýklaþmasýna katarakt adý verilmektedir. Halk arasýnda göze perde indi þeklinde ifade edilir. Göz merceði, gözbebeði ve irisin arkasýnda küçük, saydam bir yapýdýr. Gözün objektifi olarak nitelenen yapýnýn bir parçasýdýr. Parlak ýþýnlar bu yapýdan geçerek aðtabakanýn üstünde birleþip görüntüyü oluþtururlar. Göz merceði esnek olduðundan kavsi artabilir, buna baðlý olarak odaklaþma uzaklýðý da deðiþebilir. Deðiþik uzaklýklardaki nesnelerin görüntüsünü her zaman aðtabaka üzerinde odaklayabilir. Çapý 10 mm, kalýnlýðý 5 mm olan göz merceðinin iki yüzü de dýþbükeydir. Göz merceðini meydana getiren oluþumlardan birinin matlaþmasý görmenin engellenmesi için yeterlidir. Katarakt türleri perdeleþmenin lens içindeki yeri, seviyesi, oluþum biçimi ya da yaþa göre deðiþiklik gösterir. Katarakt, körlüðün en çok görülen nedenidir. Iþýðýn sarý noktaya geçiþini engellediði için hasta göremez. Nedenleri Gözün saydamlýðýný kaybederek bulanýklaþmasý ve katarakt oluþumuna yol açmasýnýn nedenleri arasýnda; -Lens içindeki protein birikimi -Lensin yaþlanmasý -Ailevi metabolik hastalýklar (þeker hastalýðý vb.) -Gebelikte ilaç kullanýmý ya da anne adayýnýn geçirdiði hastalýklar (örneðin kýzamýkçýk) -Hipertansiyon -Glokom -Göz yaralanmasý -Gözlüksüz uzun süre þiddetli ýþýða maruz kalmak en baþta gelen sebepler olarak sayýlabilir. Lens, eski hücrelerin dýþarý atýlamadýðý, zarla çevrili kapalý bir organ olduðu için bu sebepler geri dönüþümsüz bir þekilde lensi bulanýklaþtýrýr. Böylece katarakt oluþur. Kimlerde görülür? 60 yaþlarýndan sonra oldukça yaygýn bir hastalýktýr. Ancak bebekler dahil olmak üzere her yaþ grubu insanda görülebilir. Yaþ ilerledikçe sýklýðý artar. Yaþ faktörü lensin özel yapýsý sebebiyle önemlidir. Belirtileri: -Bulanýk görme -Iþýk kamaþmasý -Görüþ azalmasý -Çatallý veya çift görme gibi belirtileri vardýr. Zamanýnda müdahale edilmezse katarakt ilerler. Hasta ancak ýþýðý ve ýþýðýn yönünü seçebilir. Tedavi Katarakt göz saðlýðýný ciddi anlamda etkiler. Ancak gözün diðer tabakalarý saðlam ise uygulanacak tedavi ile görme kabiliyeti tama yakýn bir oranda geri kazanýlýr. Kataraktýn ilaçla tedavisi yoktur. Tek tedavi yöntemi deðiþik mikrocerrahi yöntemleri ile yapýlan müdahalelerdir. Cerrahi müdahale ile bulanýklaþan göz merceði çýkarýlýr, gözün içine sentetik göz merceði yerleþtirilir. Bu sistem hastanýn ameliyat sonrasý gözlük kullanmasýna ihtiyaç býrakmamaktadýr. Tedavi yöntemleri Tedavi yöntemleri son 10-15 yýl içinde büyük deðiþim göstermiþtir. Bu alanda; göz içi cerrahi, ameliyat mikroskopu, özel ince alet ve maddeler yardýmý ile büyük aþama kaydedilmiþtir. Son yýllarda yaygýnlaþan bir yöntemle de birkaç milimetrelik yerden göz içine girilerek bulanýk mercek ultrason dalgalarý ile eritilmekte ve yine katlanabilir akrilik lensler yerleþtirilmektedir. Kataraktýn sadece lazer ile tedavisi mümkün deðildir. Lazer ameliyat sýrasýnda, sadece bir aþamada kullanýlabilir. Bu yöntemlerin özelliði, hastanýn yara yeri çok küçük olduðu için daha kýsa dönemde olumlu sonuç alýnýr. Yýllar öncesinden bilinen kataraktýn olgunlaþmasý, kalýnlaþmasý için beklenilmesi gerektiði inancý günümüzde artýk geçerli deðildir. FAKO (fakoemülsifikasyon) nasýl bir tekniktir? FAKOlu katarakt ameliyatýnda klasik cerrahideki gibi dikiþ yoktur. Bu nedenle de, halk arasýnda lazerli ya da dikiþsiz yöntem olarak bilinir. Bu teknikte, göze 3 mmden küçük bir kesiden girilir, lensin zarý yuvarlak olarak çýkarýlýr, katarakt yani keþifleþmiþ göz merceði ultrason dalgalarý veren bir cihaz ile sývýlaþtýrýlarak emilir, yerine katlanabilir yeni göz merceði yerleþtirilir. Bu ameliyatta kullanýlan mercekler dikiþli katarakt ameliyatýnda kullanýlan merceklerden farklýdýr. FAKOlu katarakt ameliyatýna hasta nasýl hazýrlanýr? Hasta muayenesi ile ayný gün ameliyata alýnýp, ameliyattan sonra hemen taburcu edilebilmektedir. FAKOlu katarakt ameliyatý olacak hasta, ameliyattan kýsa bir süre önce Bazý damlalar ile gözüne ön hazýrlýk yapýlýr. Hasta daha sonra, ameliyathaneye alýnýr. FAKOlu katarakt ameliyatýna giren hastanýn ameliyatý 15-20 dakika sonra bitmiþ olur. Hasta hemen taburcu edilir. Ameliyattan sonra da erken dönemde net görmeye baþlar.
Göz Saðlýðý Ýçin Bazý Öneriler Kýþýn cilde, saçlara önem veriliyor. Cildin kurumamasý ve soðuktan etkilenmemesi için kozmetik ürünler kullanýlýyor. Saçlarýn dökülmemesi ve kýrýlmamasý için bakým yaptýrýlýyor. Ancak en hassas organ olan gözlere ise gerekli özen gösterilmiyor. Oysa soðuk ve karlý havalar gözleri de olumsuz etkiliyor. Zarar görmesinden en çok korkulan organ olmasýna karþýn, gözle ilgili olarak neredeyse hiçbir koruyucu önlem alýnmýyor. Acýbadem Göz Saðlýðý Merkezi Göz Hastalýklarý Uzmaný Op. Dr. Gülbin Saltýk kýþ aylarýnda konjonktivit, kuru göz gibi rahatsýzlýklardan kar körlüðüne kadar birçok tehlikenin kiþileri beklediðine dikkat çekiyor. VÝRÜSLER TEHLÝKELÝ Kýþ aylarýnda virüslere baðlý hastalýklarýn arttýðý bir gerçek. Virüslerden etkilenen organlardan biri de göz. Özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarýnýn artýþ gösterdiði dönemlerde viral konjonktivitin görülme sýklýðý artýyor. Dr. Saltýk konuyla ilgili þunlarý söylüyor: “Konjonktivit, genel anlamýyla göz iltihabý demektir. Etkenlerine göre bakteriyel, virütik, alerjik gibi deðiþik tipleri vardýr. Adenovirüse baðlý konjonktivit, çok kolay bulaþabilen bir hastalýk olduðu için birdenbire ve salgýn halinde ortaya çýkabilir. Okullar, kalabalýk iþ yerleri bu açýdan risk altýndadýr.” Hastalýktan korunmak için gözlerimizi sürekli oynayýp kaþýmamak, havlu, yastýk kýlýfý, mendil gibi kiþisel eþyalarýmýzý ayýrmak ve baþkalarýnýn eþyalarýný kullanmamak, özellikle çocuklarýmýzý bu konuda eðitmek gereklidir. Ancak belirtileri tanýyarak, geç kalmadan hekime baþvurmak gerekiyor. Gözlerde sulanma, kýzarýklýk, çapaklanma, sulu ve beyaz bir akýntý, ýþýktan rahatsýz olma baþlýca belirtilerdir. Dr. Saltýk, semptomlarýn alerjik konjonktivitle karýþtýrýlabildiðine dikkat çekerek þöyle devam ediyor: “Bu karýþýklýk sebebiyle hastalar yanlýþ ilaç kullanabiliyor. Bu da iyileþme sürecinin uzamasýna neden olur. Tedavide hastalýðýn durumuna göre damla ve pomatlardan faydalanýlmaktadýr. GÖZ KURULUÐUNU ÖNEMSEYÝN Kýþ mevsimi boyunca yeterli havalandýrýlmayan ofisler, sürekli yanan kaloriferler, çalýþan klimalar, bilgisayarlar gözün en büyük düþmaný. Özellikle bilgisayarlarý yoðun olarak kullanan bankacýlar, gazeteciler, grafikerler, borsacýlar, öðretmenler, öðrenciler göz kuruluðu riski ile karþý karþýya kalýyorlar.Kuru göz rahatsýzlýðý, teknolojinin geliþmesiyle paralel artýþ gösteren, geliþmiþ toplumlarda sýk görülen yaygýn bir rahatsýzlýk türüdür. Bu konuda Dr. Saltýk þunlarý söylüyor: “Kapalý ortam ve kaloriferler havayý bozan etkenlerdir. Konsantrasyon gerektiren iþlerde çalýþanlar ise bilgisayar baþýnda yeterli sayýda göz kýrpma iþlemini gerçekleþtiremezler. Bu iki etmen gözlerde göz kuruluðuna sebep verir.” Gözlerde batma ve kýzarýklýk þeklinde kendini gösteren göz kuruluðuna karþý alýnabilecek çok basit önlemler var. Ofisin havalandýrýlmasý, ortam havasýnýn nemlendirilmesi ve eczanelerden rahatlýkla temin edilebilen suni göz yaþýný gözün ihtiyacýna ve doktorunuzun önerisine göre kullanmak göz kuruluðunu gidermede etkili bir yol. KIÞIN DA GÜNEÞ GÖZLÜÐÜ KULLANIN! Yazýn birçok kiþi güneþin zararlý etkilerinden korunmak için güneþ gözlüðü kullanýyor. Kýþ geldiðinde de güneþ gözlükleri çekmecelere kaldýrýlýyor. Oysa bu son derece yanlýþ. Yaz, kýþ demeden güneþ gözlüðü kullanma alýþkanlýðýný yitirmemek gerek. Dr. Saltýk kýþýn göz ve göz çevresinin soðuk ve kuru havalarda korunmasý gerektiði konusunda uyararak þöyle diyor: “Göz kapaðý ve göz çevresindeki cilt ince ve kýrýþmaya en yatkýn bölge olduðu için rüzgar, güneþ ve karlý soðuk havalarda koruyucu, UV filtreli uygun bir gözlükle hem göz saðlýðýmýzý hem de göz çevremizi korumuþ oluruz. Ayrýca özellikle rüzgarlý havalarda gözümüzü kaçabilecek bir yabancý cisme karþý da koruruz. Bu nedenle koruyucu tedbir almak adýna güneþ gözlüðü kýþýn da kullanýlmalýdýr. Ancak kaliteli güneþ gözlükleri tercih edilmelidir. Yeþil, mavi gibi soft renkler seçilmeli, filtresinin kaliteli olmasýna dikkat edilmelidir.” KAYAKÇILAR DÝKKAT! Kýþýn en çok tercih edilen spor dalý kayak. Çok keyifli bir spor dalý olmasýna raðmen özellikle göz açýsýndan bazý tehlikeler içeriyor. Kýþýn karlý havalarda kayak sporu yapanlarý saydam tabakanýn kurumasý ya da enfeksiyonu gibi etkiler bekliyor. Dr. Saltýk riskler hususunda þunlarý söylüyor: “Kuru hava, þiddetli yaðýþ ve rüzgar kuru göz rahatsýzlýðýný tetikler ve kornea saðlýðýný olumsuz etkiler. Uzun süre güneþ gözlüðü kullanmadan kayak yapanlar ve daðcýlarý bekleyen bir baþka tehlike de güneþe baðlý sarý nokta hastalýðýdýr. Sürekli çýplak gözle kara bakmak, kardan yansýyan UV ýþýnlarý nedeniyle , gözün makula( sarý nokta) bölgesinde bozulmaya yol açarak görme kayýplarýna dek varan hasarlara yol açar. Bunun için de tek önlem koruyucu bir gözlük kullanarak kayak sporu yapmaktýr.” Filed under: Göz Hastalýklarý
Göz Tansiyonuna Dikkat Halk arasýnda ”Karasu” olarak bilinen Glokom’un (göz tansiyonu) milyonlarca insaný etkileyen yaygýn bir göz hastalýðý olduðunu belirten uzmanlar, erken teþhisin önemine dikkat çekiyor Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Ahmet Necdet Sezer Uygulama Hastanesi Öðretim Üyesi Doç. Dr. Faruk Öztürk, Glokom’un birçok hasta tarafýndan ancak ileri dönemde, belirgin görme kaybý ortaya çýktýðýnda fark edilebildiðini belirterek doktor tarafýndan düzenli aralýklarla yapýlan muayenelerin Glokom’un erken taný ve tedavisi için en iyi yol olduðunu ifade etti. Doç. Dr. Öztürk, Glokom hastalýðý ile ilgili olarak þu bilgiyi verdi: ”Glokom’a baðlý görme kaybýný engellemenin tek yolu erken tanýdýr. Görme alanýnda glokoma baðlý belirgin hasar olmadýkça hasta bu kaybýn farkýna varamaz. Bu nedenle düzenli aralýklarla göz muayenelerinin ve gereðinde görme alaný gibi ileri tetkiklerin yapýlmasý önemlidir. Glokom dünyada milyonlarca kiþide görülen ve her insanda ortaya çýkabilecek bir hastalýktýr. Bununla birlikte bazý faktörler hastalýðýn ortaya çýkma riskini artýrabilir. Glokom riskini arttýran faktörlerin baþýnda da ilerleyen yaþ gelmektedir. 60 yaþýn üzerindekilerde risk, 60 yaþýn altýndakilere göre 6 kat fazladýr.” Çocuklarýn da bu hastalýða yakalanabileceklerini ifade eden Öztürk, çocuklarýn göz tansiyonlarýnýn normal olduðu sürece okula baþlamadan önce ve sonrasýnda 2 senede bir göz muayenesi yaptýrýlmasý gerektiðini söyledi. Öztürk, Glokom hastalýðýnýn düzenli kontrol altýnda tutulmasýyla tedavinin baþarýlý olacaðýný sözlerine ekledi.
GLOKOM, GÖZ TANSÝYONU NEDÝR? GLOKOM, GÖZ TANSÝYONU NEDÝR? Glokom özellikle ileri yaþlardaki önemli bir körlük nedenidir. Ancak hastalýða erken taný konduðu zaman körlük yapmasý engellenmektedir. Bir çok insan glokomun göz tansiyonuyla bir iliþkisi olduðunu bilmektedir. Aslýnda glokom beyine gördüklerimizi ileten görme sinirinin hastalýðýdýr. Optik sinir elektrik ileten kablolara benzemektedir. Ýçinde binlerce lif bulunmaktadýr. Her lif beyine görmemizi saðlayan mesajlar iletmektedir. Glokom bu liflere zarar vermekte ve görme alanýmýzda kör noktalarýn oluþmasýna neden olmaktadýr. Ýnsanlar bu kör noktalarý çok ileri seviyelere ulaþana kadar farketmemektedir. Tüm sinir hasar görünce körlük meydana gelir. Erken teþhis ve tedavi optik sinir hasarý ve körlüðün meydana gelmesinin önlenmesinde büyük önem taþýmaktadýr. Glokomun nedeni nedir ve belirtileri nelerdir? Vücutta kan nasýl dolaþýyorsa gözün içindede aköz hümör adýný verdiðimiz berrak bir sývý dolaþmaktadýr. Sývýnýn hareketi sürekli açýk bir musluk ve lavaboya benzemektedir. Eðer lavabo týkanýrsa su birikmeye baþlar ve basýnç artar. Glokomun tipleri nelerdir? Kronik açýk açýlý glokom: En sýk olan tipdir (%90). Drenaj açýsýnýn basitce yaþlanmasýna baðlý oluþur. Bu yaþlanma yavaþca göz tansiyonunun yükselmesine neden olur. Bu yavaþ yükseliþ belirtiye neden olmaz ve tanýnýn konulmasý ileri derecede kayýp olana kadar gecikebilir. Görmedeki kayýp ancak ileri bazý testler yapýlarak bulunabilir. Açý kapanmasý glokomu Drenaj açýsýnýn aniden kapanmasýyla oluþur. Bu lavaboyu aniden bir kaðýt ile týkamaya benzer. Basýnç birdenbire yükselir. Gözde iris bu kaðýt görevini yapar.Göz basýncý aniden yükselir. Bu durumda çeþitli semptomlara yol açar: Görme bulanýklýðý Gözde aþýrý derecede aðrý Baþaðrýsý Iþýk çevresinde renkli halolar Mide bulantýsý ve kusma Sekonder glokom: Drenaj açýsýný ikincil bir hastalýða baðlý olarak bozulmasýndan meydana gelir. Yaralanmalar Steroid gibi çeþtli ilaçlar Tümörler Enflamasyonlar Anormal kan damarlarý Konjenital glokom: Nadir gözüken bu durumda bebeklerde drenaj açýsý doðuþtan bozuk olarak geliþmiþtir. Aileler bu durumdan; Göz büyüme Gözün ön kýsmýnýn bulanýklaþmasý Sulanma ve ýþýkta gözü kapatma gibi belirtilerle þüphelenebilirler. Glokom tanýsý nasýl konur? Bu durumun tanýsý sadece göz doktorlarýnca konabilmektedir. Bu hastalýðýn tedavisinide sadece göz doktorlarý verebilmektedir. Tonometre adý verilen cihazlarla göz tansiyonunuz ölçülür, optik sinir göz dibi muayenesinde incelenir ve gerekirse görme alaný testiniz yapýlýr. Testler göz doktoru tarafýndan gerekli görülen hastalara yapýlmaktadýr. Glokom için hangi risk faktörleri bulunmaktadýr? Ýleri yaþ Ailede glokom öyküsü Sigara Þeker hastalýðý Hipertansiyon Myopi Uzun süreli kortizon tedavisi Göz yaralanmalarý Bunlar normal insanlardan daha fazla glokom geliþme riskiniz olduðunu belirtmektedir. Düzenli þekilde göz muayenesine gitmeniz gerekmektedir. Glokom nasýl tedavi edilmektedir? Glokom ile gözde oluþan hasar geri döndürülemez ancak kullanýlan damlalar, haplar, lazer ve cerrahi tedavi ile hasarýn ilerlemesi engellenir. Hangi ilaçlar kullanýlýr? Glokom genelde günde 1-2 defa kullanýlan damlalar aracýlýðýyla tedavi edilir. Bu damlalarýn bazýlarý göz basýncýný aköz humor salýnýmýný azaltarak, bir kýsmýda drenajý arttýrarak etki eder. Bu ilaçlarýn düzenli aralarla kullanýlmasý önemlidir. Damlalarýn çeþitli yan etkileri olmaktadýr. Gözde batmalar Kýrmýzý göz Baþaðrýsý Nabýz ve solunum düzeninde deðiþiklikler Kullanýlan haplar ise Parmaklarda uyuþmalar Uyuklamalar Ýþtah azlýðý Baðýrsak alýþkanlýklarýnda bozulma Böbrek taþlarý Kansýzlýk ve kanamalara yol açabilmektedir. Ýlaçlarý kullanýyorsanýz yukardakiler gibi belirtileriniz varsa doktorunuzla irtibata geçmeniz gerekmektedir. Ameliyat olmam gerekirmi? Glokom hastalarý, göz doktorunun artýk týbbi tedavinin yetersiz olduðuna karar verdiði zaman, ameliyat olmak zorunda kalýrlar. Bu ameliyatta aközün drene olmasý için yeni bir kanal açýlmaktadýr. Bunun haricinde tedavide çeþitli durumlarda lazerde kullanýlabilmektedir. Ne kadar zamanda bir kontrole gelmem gerekmektedir? 40 yaþýndan sonra düzenli bir þekilde her 3 - 5 yýlda bir kontrol edilmesi gerekmektedir. Ailenizde glokomlu biri varsa, daha evel ciddi bir göz travmasý geirdiyseniz, steroid kullanýyorsanýz 1 - 2 yýlda bir kontrole gitmeniz gerekmektedir. Unutmayýnki glokom tedavisini baþarýsý sizin verilen ilaçlarý düzenli kullanmanýza baðlýdýr. Asla doktorunuza danýþmadan ilaçlarýnýzý kullanmayý býrakmayýn. Kendi görmenizi gene kendinizin koruyacaðýnýzý unutmayýn!